Osmanlı merkez ve taşra bürokrasisine gerekli insan gücü kaynağını oluşturmak için mülkî ve askerî idarecilerin yetiştirildiği Enderun Mektebi, II. Murad döneminde Edirne Sarayı’nda oluşturulmuş ve Fatih Sultan Mehmed döneminde gerçek teşkilat kurulmuştur. Tanzimat’la beraber Mekteb-i Mülkiye-i Şahane adıyla 1859'da iki yıllık orta dereceli bir okul olarak açılmış,1868'de dört yıla çıkarılmış; 1877'de yüksek okul haline getirilmiştir. Sultan Abdülaziz döneminde kaymakamlık için Mülkiye mezunu olma şartı ile idareci olacaklara belli standartlar getirilmiştir. 1900’de Darülfünun’un ilahiyat, edebiyat, rizayiyat ve tabakat şubeleri Mülkiye Mektebi çatısı altında öğrenime başlamıştır. Meşrutiyet Dönemi'nde mektep siyasi, idari ve mali şubelere ayrılmıştır. Bugünkü derslerin bir kısmı ilk defa Mülkiye Mektebi ile ülkemize girmiştir. 1912 yılında Mülkiye, Beyazıt Zeynep Hanım Konağı’ndan Cağaloğlu’ndaki Hasan Fehmi Paşa Konağı’na taşınmıştır. I. Dünya Savaşı nedeniyle 1915 yılında kapatılarak bütçesiyle birlikte Darülfünun'a devredilmiştir. Üç yıl sonra İç İşleri Nezareti'ne bağlı olarak tekrar açılmış 1920 yılında ise Maarif Nezareti'ne devredilmiştir. 1925 yılında Yıldız’daki Yaveran Dairesi'ne taşındıktan sonra 1935 yılında, "Ankara’da Yaptırılacak Mülkiye Mektebi Hakkındaki Kanun” yayınlanıncaya kadar burada devam etmiştir. Okulun öğrencileri 1936 yılı Kasım ayında Ankara’ya taşınmıştır. 1938’de Siyasal Bilgiler Okulu olmuş ve 1950’de Siyasal Bilgiler Fakültesi şeklinde Ankara Üniversitesi’ne katılmıştır.
1933 yılında İstanbul Darülfünun’un Üniversiteye dönüşmesiyle Hukuk Fakültesi devam etmiş, 1936 yılında İktisat Fakültesi açılmıştır. Burada 1948’de “Siyasal Bilimler Disiplini” kürsüsü kurulmuştur. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nin – o zamanki adıyla Siyasal Bilimler Fakültesi – kuruluş kararı, 13 Ekim 1977 tarihinde toplanan Üniversite Senatosu’nda alınmıştır. Senato, Fakülte’nin kuruluş görevini Hukuk Fakültesi’ne vermiş ve gerekli hazırlıklar yapıldıktan sonra Hukuk Fakültesi’nden ayrılan 7 Öğretim Üyesi, 26 Nisan 1979 tarihinde Siyasal Bilimler Fakültesi’ni kurmuşlardır. Fakültemizin kurucu Öğretim Üyeleri arasında Prof. Dr. Tarık Zafer TUNAYA, Prof. Dr. Ümit DOĞANAY, Prof. Dr. Aydın AYBAY, Doç. Dr. Murat SARICA, Doç. Dr. A. Ülkü AZRAK, Doç. Dr. İzzettin DOĞAN ve Doç. Dr. Ersan İLAL yer almışlardır.
 |  |
Bu önemli isimler arasında yer alan ve Türkiye’de çağdaş Siyasal Bilimlerin kurucularından biri olarak kabul edilen Prof. Dr. Tarık Zafer TUNAYA, Fakültemizin kuruluşunun da fikir babası olmuştur. Aynı zamanda Prof. Dr. Tarık Zafer TUNAYA, Fakültemizin “Kurucu Dekanı” olarak seçilmiştir. Siyasal Bilimler Fakültesi, 1979 yılının Kasım ayında 146 öğrencisiyle öğrenime başlamıştır. Fakültede öğrenim ilk yıl Hukuk Fakültesi’nce tahsis edilen bir dershanede yürütülmüş; ertesi yıl ise Fakültemiz, Bekirağa Bölüğü olarak bilinen ve günümüzde öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirildiği tarihi binaya taşınmıştır.
Öte yandan Siyasal Bilimler Fakültesi, İktisat Fakültesi’nden katılan Öğretim Üyeleriyle birlikte kadrosunu daha da güçlendirmiştir. Fakültemizin Yüksek Lisans ve Doktora programları ise 1982 yılında İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde açılmış ve bu sayede lisansüstü öğretime de başlanmıştır. Fakülte, lisans düzeyindeki ilk mezunlarını ise 1983 yılında vermiştir. Kurumumuzdan mezun olan öğrencilerin Kaymakamlık sınavlarına girebilmesi için, Fakültemizin adı ilgili kanun ile uyumlu hale getirilerek 22 Mayıs 1986 tarihli bir yasayla ise Siyasal Bilgiler Fakültesi olarak değiştirilmiştir.

|
Esasen 3 bölümle kurulan Fakültemiz, askeri yönetim döneminde YÖK tarafından verilen bir kararla tek bölüme indirilmiş ve uzun süre bünyesinde yalnızca Kamu Yönetimi Bölümü’ne yer vermiştir. 1991 yılında ise 3 bölümün -Maliye, Uluslararası İlişkiler ve İşletme- eklenmesiyle 4 bölümlü; 1992 yılında İktisat Bölümü’nün açılmasıyla 5 bölümlü hale gelmiştir. 29 Nisan 1999 tarihinde İstanbul Üniversitesi Senatosu, Üniversite bünyesi içerisinde aynı isimleri taşıyan fakülte ve bölümlerin bulunduğu gerekçesiyle Siyasal Bilgiler Fakültesi’nin İktisat, İşletme ve Maliye bölümlerini kapatmıştır. 1999-2000 eğitim ve öğretim yılında, yalnızca Kamu Yönetimi ve Uluslararası İlişkiler bölümlerine öğrenci alınmış; 2006 yılında ise İşletme Bölümü tekrar açılmıştır. 2006 yılından itibaren fakültemiz, 3 bölümlü -Kamu Yönetimi, Uluslararası İlişkiler, İşletme- olarak faaliyetini yürütmektedir. Fakültemizin kuruluşundan günümüze görev yapan Dekanlarımız aşağıda yer almaktadır.
Prof. Dr. Tarık Zafer TUNAYA (1979 -1982 /Kurucu Dekan)
Prof. Dr. Vakur VERSAN (1982 -1985)
Prof. Dr. Cumhur FERMAN (1985 -1993)
Prof. Dr. Pertev BİLGEN (1993 -1995)
Prof. Dr. Ali Ülkü AZRAK ( 1995 - 1998)
Prof. Dr. Feryal Orhon BASIK (1998 - 2005)
Prof. Dr. Faruk SÖNMEZOĞLU (2005 - 2006)
Prof. Dr. Naz ÇAVUŞOĞLU (2006 - 2009)
Prof. Dr. Emrah CENGİZ (2010-2017)
Prof. Dr. Ayşegül Komsuoğlu ÇITIPITIOĞLU (2017 - 2023)
Prof. Dr. Adem ESEN (2023 - Günümüz)
Tarihi Fakülte Binası (Bekirağa Bölüğü)
Siyasal Bilgiler Fakültesi binasının yapısal tarihçesi, 1841-1843 yılları arasında Osmanlı yöneticileri tarafından İtalyan mimar Gaspare Trajano Fossati’ye deneme için yaptırılan iki tuğla binadan biri olan Bab-ı Seraskeri Hastanesi’ne dayanmaktadır. Fossati, Bab- Seraskeri ve Eminönü Limon İskelesi karakolu yapılarının uygulaması sonunda takdir görmüş ve Osmanlı tarihinde ilk üniversite olarak bilinen Darülfünun inşaatı için görevlendirilmiştir.Bugün Fakültemizin kullandığı tarihi bina 1870-1922 yılları arasında tutukevi (Bab-ı Seraskeri Askeri Tevkifhanesi) olarak işlev görmüştür. Bekirağa Bölüğü olarak da bilinmektedir. Tutukevine dönüştürülmeden önce hassa ordusu komutanlık makamı, bazı askeri daireleri ve inzibat bölüğü koğuşunu kapsayan bina, Sultan II. Abdülhamid Dönemi'nde 1887’de ölen Bekir Ağa’nın başında bulunduğu yıllarda azılı asker kaçaklarının, ordu mensuplarının, gazetecilerin bürokratların kaldığı bir yer olmuştur.
 | Bekir Ağa (1817-1887), sert kişiliği ve acımasızlığı ile tanınmış ve döneminde İstanbul Muhafız Kumandanı olarak görev yapmıştır. “Alaylı” olarak tabir edilen çekirdekten yetişme bir asker olan ve Serasker Hüseyin Avni Paşa’nın himayesinde İstanbul’a gelen Bekir Ağa, 1872 yılında Seraskerlik Dairesi’nin hapishanesine Müdür olarak atanmıştır. Bekir Ağa ve bölüğü, acımasızlığı, ölçüsüz şiddet kullanması ve etrafına dehşet saçmasıyla ün yapmış ve bu nedenle bina halk arasında Bekir Ağa’nın ismi ile anılmaya başlanmıştır. Bina, uzun yıllar amacına uygun olarak tutukevi olarak kullanılmış ve azılı suçluların, asker kaçaklarının ve siyasi tutukluların bulunduğu bir yer olmuştur. |
|  |
II. Meşrutiyet döneminin başlangıç tarihi olan ve Anayasa’nın yeniden yürürlüğe konulduğu 23 Temmuz 1908’den sonra ise bütün tutuklular serbest bırakılmıştır. Ancak bina, kısa süre sonra bu kez Meşrutiyet yönetimini elinde tutan İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin, muhaliflerini hapsettirdiği bir yer haline gelmiştir.
Dünya Savaşı’nın ardından ise Saray ve işgal kuvvetleri, Osmanlı Devleti’ni savaşa sokmakla sorumlu tuttukları ve yakalayabildikleri İttihat ve Terakki Cemiyeti yöneticilerini binaya hapsetmişlerdir. Yine son Osmanlı Mebusan Meclisi’nin işgal kuvvetlerince kapatılması sonrasında tutuklanan milletvekillerinin de bir kısmı da burada hapsedilmiş ve sonrasında ise Malta’ya sürgüne gönderilmişlerdir. Bina, İstanbul’un kurtuluşu tarihi olan 6 Ekim 1922’ye dek işgal karşıtı ve bağımsızlık yanlısı Kurtuluş hareketinin üyelerinin de hapsedilmesine tanıklık etmesi itibarıyla ün yapmıştır. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk’ta henüz 1919 yılında Samsun’a hareket etmeden birkaç gün önce, bu binaya gelerek Fethi (Okyar) Bey gibi bazı arkadaşlarını ziyaret ettiğini ve onlara bazı düşüncelerini açıkladığını yazmaktadır. Kısacası bina, yapıldığı günden İstanbul’un 1922’de kurtarılmasına dek korku salan bir tutukevi olarak kullanılmıştır. Ankara’nın başkent olmasından sonra, Harbiye Nezareti müştemilatından olan Bekirağa Bölüğü, İstanbul Darülfünunu’na devredilmiştir. Sonrasında bina uzun yıllar Tıp Fakültesi tarafından kullanılmış ve Tıp Fakültesi kliniklerinin yeni binalarına geçmesinin ardından içerisinde gereken onarım ve değişiklikler yapılarak Fakültemize tahsis edilmiştir.
Fakültemizde yer alan heykel, uluslararası bir sanatçı olan İran asıllı heykeltıraş Ahad Hüseyni tarafından bina içerisinde yapılmıştır. Sanatçı eserini kendi kalemiyle şöyle anlatmaktadır: “Esasında, bu heykeli yalnız insanları anlatmak için yaptım. Bu heykel, yaşadığımız dünyanın gerçek görüntüsüdür ve herhangi bir siyasi yönü yoktur. Bu heykelde, yaşlı fakat akıllı ve efkârlı bir insanı elindeki küreye dalmış olarak görmekteyiz. Eğer dikkat edilirse yaşlı adamın yüzünün sağ tarafında kötümser, sol tarafında ise iyimser bir ifade görülür. Ayrıca, karşıdan bakıldığında efkârlı ve ümitli bir görüntü vermesine çaba gösterilmiştir. Kürede ise, dünyanın her yanındaki zorluklar gösterilmek istenmiştir. Ben, bu zorlukların sona ereceği ümidi ile dünyanın etrafını bir sulh halesi ile sardım. Bu armağanı kabul edeceğinize inanıyorum.”
Fakülte binamız hakkında daha fazla bilgi edinebileceğiniz "İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi / Bekirağa Bölüğü Mimari Değerlendirmesi ve Koruma Sorunları" başlıklı çalışmaya ulaşmak için tıklayınız.